Badacze z Wrocławia i Krakowa odkrywają tajemnice średniowiecznych polskich miast

5 marca 2026, 10:53

Dzisiejszy wygląd centrów wielu polskich miast to nie przypadek, a wynik precyzyjnego planowania w średniowieczu. Wtedy właśnie najszerzej i na największą skalę pojawiły się regularnie zaplanowane miasta. Było to związane z kolonizacją nowych terenów, przede wszystkim w Europie Środkowej i Wschodniej. Pomiędzy XI a XIV wiekiem w Europie powstało co najmniej 1500 nowych miast. Jednak zachowało się niewiele oryginalnych dokumentów planistycznych z tego okresu, więc historycy mieli problemy z odtworzeniem zasad, którymi kierowali się ówcześni mierniczy. Dlatego badacze z Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Jagiellońskiego wykorzystali zaawansowane metody statystyczne i skanowanie laserowe, by zrekonstruować zasady, wedle których w XIII wieku wyznaczano przestrzeń miejską.



Nowa metoda "łatania" głowy

13 marca 2017, 13:43

Za pomocą specjalnego materiału ze zmodyfikowanymi komórkami naukowcy zreperowali otwór w czaszce myszy. Daje to nadzieję pacjentom z ciężkimi urazami głowy czy nowotworami czaszki, w tym twarzoczaszki.


Wnętrze terminalu pasażerskiego © Spaceportamerica.com

Prywatny przemysł kosmiczny a zmiany klimatu

25 października 2010, 18:04

W Geophysical Research Letter ukazał się artykuł, którego autorzy ostrzegają, że błyskawicznie rozwijający się przemysł turystyki kosmicznej może wpłynąć na... zmianę klimatu naszej planety.


Nowa organella, która pomaga zapobiegać nowotworom

24 października 2019, 05:11

W naszych komórkach odkryto nieznaną strukturę (organellę), która pomaga zapobiegać nowotworom, upewniając się, że podczas podziału materiał genetyczny jest prawidłowo sortowany. Nazwano ją organellą lub ciałkiem wewnętrznego regionu centromerowego (ang. inner centromere organelle lub inner centromere body).


Islandia z kosmosuVatnajökull to biała plama w prawym dolnym rogu

Islandia traci lodowce

20 grudnia 2013, 09:55

Islandii, kraju lodowców i gejzerów grozi utrata tych pierwszych. Wyspa jest jednym z najszybciej ocieplających się miejsc na Ziemi. Temperatury rosną tam czterokrotnie szybciej niż średnia dla półkuli północnej


Parkinson rozwija się w jelitach i dociera do mózgu za pośrednictwem nerwu błędnego?

27 kwietnia 2017, 10:01

Choroba Parkinsona może się zaczynać w jelicie i rozprzestrzeniać do mózgu za pośrednictwem nerwu błędnego.


ReWalk

Sparaliżowani wstają i chodzą

6 grudnia 2010, 16:53

Nie cud, lecz technologia. „Życie odzyskane" – tak kompania Argo reklamuje ReWalk - urządzenie, które pozwoli osobom sparaliżowanym wstać, chodzić i prowadzić niemal normalne, codzienne życie.


Wakacyjne zwyczaje ptaków

2 lipca 2020, 12:48

Co ptaki robią w czasie wakacji? Upalne lato powoduje, że widujemy je coraz rzadziej, stają się skryte, płochliwe, milczące. Dlaczego tak się dzieje, tłumaczy prof. Piotr Tryjanowski z Instytutu Zoologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.


Autonomiczny ślizgacz a la krokodyl śledzi jakość wód

26 maja 2014, 12:44

Autonomiczne ślizgacze przypominające krokodyle pozwoliły naukowcom z USA zbadać jakość wody w kenijskiej rzece Mara. Biolodzy zdecydowali się na ten podstęp, podejrzewając, że skoro rzeka jest toaletą dla ok. 4000 hipopotamów, może to mieć niekorzystny wpływ na żyjące w dalszym jej biegu ryby.


Pierwsza na świecie operacja mózgu u koticzaka

29 grudnia 2017, 13:55

Zespół neurochirurgów z Tufts University przeprowadził pierwszą na świecie operację mózgu koticzaka niedźwiedziowatego. Weterynarze nie mieli wyboru, bo stan chorej na wodogłowie Ziggy Star się pogarszał. Teraz samica dochodzi do siebie w Mystic Aquarium w Connecticut.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk